Fındık düşmanı, kahverengi kokarca için kamu spotu
Karadeniz Bölgesi'nde fındık yetişen illerde üreticilerin korkulu rüyası haline gelen kahverengi kokarca için Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından kamu spotu hazırlandı.
Tarım ve Orman Bakanlığı Bitki Sağlığı Uygulama Programı kapsamında mücadelesi yürütülmekte olan istilacı zararlı organizma olan ''Kahverengi Kokarca" konusunda kamuoyunun doğru bilgilendirilmesi ve farkındalığının artırılması amacıyla kamu spotu hazırlandı.
Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü adına Bakanlık Eğitim ve Yayın Dairesi Başkanlığınca hazırlanan kamu spotu Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) onayı sonrasında paylaşıma açıldı.
Kahverengi kokarca (Halyomorpha halys), 2016 yılında Gürcistan'da tespit edilmesinin ardından 2017 yılında Türkiye'ye de yayılmıştır. Karadeniz Bölgesi'nde ise ilk kez 2018 yılında Artvin'de tespit edilmiştir. Ardından sırasıyla Rize, Trabzon, Giresun, Ordu, Samsun ve Sinop'ta da görülmeye başlanmıştır. Bu istilacı zararlı organizma olan "Kahverengi Kokarca" nedir, nasıl baş edilir, zararları nelerdir, insanlara zararı var mıdır? şeklindeki tüm merak edilen soruların yanıtını haberimizin devamında bulabilirsiniz.
Kokarca hangi bitkilere zarar veriyor?
Kahverengi kokarca, oldukça polifag bir zararlıdır. Yani çok geniş bir yelpazede bitkilere zarar verebilir. Bu bitkilerden bazıları şunlardır:
- Meyve ağaçları: Elma, armut, şeftali, nektarin, kiraz, vişne, kayısı, erik, üzüm, incir, muz, fındık, ceviz, badem, fıstık.
- Sebzeler: Domates, biber, patlıcan, salatalık, kabak, fasulye, bezelye, mısır, patates, soğan, sarımsak
- Süs bitkileri: Gül, orkide, begonya, petunya, menekşe, leylak, sardunya.
Kahverengi Kokarca'nın zararları
Kahverengi kokarca, bitkilere sokucu-emici ağız yapısıyla zarar verir. Bu zarar, meyvelerde ve yapraklarda sarı lekeler, meyvelerde çukurlaşma, yaprakların kıvrılması ve dökülmesine neden olabilir. Özellikle meyvelerin olgunlaşma dönemindeki zararı daha fazladır. Bu dönemde meyvelerde kedi yüzüne benzer, meyvenin içine doğru genişleyen zedelenme-çürük benzeri doku kayıpları oluşur.
Kokarca ile mücadele yöntemleri
Kahverengi kokarca ile mücadele için çeşitli yöntemler uygulanmaktadır. Bu yöntemlerden bazıları şunlardır:
- Fiziksel mücadele: Kahverengi kokarcaların bitkilerden ve kışlama alanlarından elle toplanması
- Biyolojik mücadele: Kahverengi kokarcalara karşı etkili olan parazit ve predatörlerin kullanılması
- Kimyasal mücadele: Kahverengi kokarcalara karşı etkili olan bitki koruma ürünlerinin kullanılması.
Kokarcanın yayılımı önlemek için yöntemler
Kahverengi kokarcanın yayılımını önlemek için de çeşitli önlemler alınmaktadır. Bu önlemlerden bazıları şunlardır:
- Karayoluyla taşınan bitki ve meyvelerin kontrol edilmesi
- kahverengi kokarca bulunan bitkilerin yok edilmesi
- Kahverengi kokarcaların kışlama alanlarından uzaklaştırılması
Kahverengi kokarca, Karadeniz Bölgesi'nde giderek yayılmaktadır. Bu nedenle, bu zararlının yayılımını önlemek ve zararlarını azaltmak için gerekli önlemlerin alınması gerekmektedir.
Kahverengi kokarca tarımsal üretim için tehdit oluşturuyor!
Kahverengi kokarca, tarımsal üretimde önemli ölçüde kayıplara neden olan tahripkâr bir zararlı türüdür. Ülkemizde ilk kez 2017 yılında tespit edilen kahverengi kokarca, Doğu Karadeniz Bölgesi'nde hızla yayılmaktadır.
Kahverengi kokarca, başta fındık olmak üzere elma, armut, turunçgiller, şeftali, ceviz, trabzon hurması, mısır, fasulye, domates, biber, patlıcan gibi birçok meyve ve sebze türüne zarar vermektedir. Meyve ve sebzelerde emgi yaparak verim ve kalite kaybına neden olmaktadır.
Kahverengi kokarca, insan sağlığı açısından bir tehlike oluşturmasa da, yaz mevsimi sonunda kışlamak için ev, depo gibi korunaklı alanlara girmektedir. Bu durum, fiziki rahatsızlık yaratmaktadır.
Kahverengi kokarcanın yayılmasını önlemek ve zararlarını azaltmak için bireysel ve kurumsal olarak mücadele etmemiz gerekmektedir.
Engin Bodur




