KENTSEL SIKIŞMA

Çarpık Kentleşme sorununa yenik düşen ya da planlı ve düzenli kentleşmeyi başaramayan şehirler bir çeşit “Kentsel Gelişim Bozukluğu” ve sonrasında da “Kentsel Sıkışma” yaşarlar.   Giderek yoğunlaşan kent içi trafik, ulaşılamayan ya da yetersiz kalan otoparklar, sokak ve caddelerin bir şeridinin otopark olarak kullanılması, kaldırım işgalleri, taşıtların yaya alanlarına taşması, çocuk oyun ve spor alanlarının, yeşil alanların ve yaya bölgelerinin yetersizliği, hava ve çevre kirliliği, gürültü vb… İlk akla gelen sorunlar bunlar olmakla birlikte, bu sorunların hiçbiri bir anda ve kendiliğinden oluşmaz.   Tarihsel geçmişi olan kentlerin kuruluş aşamalarındaki planlama ilkeleri ile gelişim aşamalarındaki planlama kararları çoğu zaman birbirini tamamlar durumdadır ya da nitelikli bir kentsel gelişim için genellikle istenen budur.   Kentsel Planlama; fiziksel koşullar ve sosyal veriler bir arada değerlendirilerek, tarihsel gelişim süreci içinde kentin planlı gelişmesini sağlamak ve bu süreçte oluşabilecek çarpık kentleşme sorunlarına çözüm üretmek için yapılır. Birçok verinin incelenmesini ve doğru değerlendirilmesini gerektiren, Kentsel Planlamanın en önemli unsurlardan biri kentin coğrafi yapısıdır. Kentlerin planlanması sırasında coğrafi yapı doğru değerlendirilip, gelişim alanlarının belirlenmesinde doğru öngörüler geliştirilebilirse, kentsel sorunların en aza indirildiği ya da sorunların kolay çözüldüğü konforlu kentler oluşturmak mümkündür.   Konunun bilimsel tanımları ve ilkeleri çok ayrıntılı olmakla birlikte, bu temel bilgiler doğrultusunda Giresun’a bakıldığında; kentimizin tam anlamıyla bir “Kentsel Gelişim Bozukluğu” ve “Kentsel Sıkışma” yaşamakta olduğu görülür.   Sahil boyu yerleşimin yoğun ve belirleyici olduğu tipik bir Doğu Karadeniz sahil kentinde yaşıyoruz. 1997 – 2007 yılları arasında yapılan Karadeniz Sahil Yolu (Transit Yol; hikâyesi çok uzundur ve ilgili tartışmalar hiç bitmez.) ile kent - deniz bağlantısı zayıflamış olsa da, sahil aksı ve yol boyu yerleşimi Giresun’un yapılaşmasında belirleyici olmuştur. Sahil boyunca doğu-batı doğrultusunda oluşan yapılaşma kentin her iki yakasında farklı yerleşim merkezleri, konut ve ticaret alanları (Aksu ve Teyyaredüzü Mahalleleri) oluşmasını sağlamış olmakla birlikte, bu bölgelerin merkezle olan tek ulaşım bağlantısı, Atatürk Bulvarı ve Karadeniz Sahil Yoludur.         Aksu ve Teyyaredüzü Mahallelerinin kent merkezi ile bağlantısındaki seçeneksizlik, Samsun – Trabzon hattındaki seçeneksizlikle birleşince, zaman içinde bu durum her iki doğrultuda da taşıt trafiğinde yığılmaya neden olmakta ve bu yığılma kent genelinde çok ciddi bir trafik karmaşasına dönüşmektedir.   Yapılan gözlemler ve yaşanan gerçekler, Giresun’da yaşanan kentsel sorunların, genel olarak; Kentin coğrafi yapısına uygun planlamalar yapılamaması, Sahil hattı boyunca yoğunlaşan yerleşimin, planlı ve kademeli bir şekilde, (coğrafi yapı da dikkate alınarak) kentin güneyine taşınamaması, Ulaşım planlamasında Atatürk Bulvarı – Karadeniz Sahil Yolu güzergâhına alternatif üretilememesi,Kaynaklı olduğunu göstermektedir. Bölgemizdeki birçok il ve ilçe bu durumu bir parça da olsa “Çevre Yolu” ile çözmüş olmakla birlikte, Giresun için yakın gelecekte böyle bir çözüm beklenmediği ayrı bir gerçekliktir.   Kentin mevcut halini biliyor ve yaşıyoruz... Giresun her geçen gün, kent içi trafik ve yapılaşma açısından kötüye gidiyor.  1980’lerin başı, 1990’ların sonu arasında açılan “İnönü Caddesi – Orhan Yılmaz Caddesi – Gedikkaya Caddesi” güzergâhı, kentin güneydeki ana ulaşım ve yapılaşma hattını belirlemiştir. Bu güzergâh aynı zamanda kent içi trafiğin yoğun yükünü taşır durumda olmakla birlikte, sonrası ile ilgili bir düzenleme yapılamamış olduğu da ortadadır…   Son 30 – 35 yıllık süreç içinde Giresun’u olması gerektiği gibi planlayıp, düzenleyemediğimiz için çok ciddi kentsel sorunlar yaşıyoruz ve eğer şimdiden gerekli düzenlemeler yapılmazsa, şu an yaşanan sorunların katlanarak devam edeceği çok net.   ÇÖZÜM : GÜNEY BULVARI + GÜNEY ÇEVRE YOLU   Giresun’un yaşadığı bu “Kentsel Sıkışma”dan kurtulması için bir an önce gerekli planlama çalışmaları yapılarak, ulaşım, kent içi trafik ve otopark sorunlarına çözümler üretilmeli ve yapılaşma kademeli bir şekilde güneye doğru taşınmalıdır. Böyle bir düzenlemenin aynı zamanda kent içi trafiğe de olumlu yönde katkı sağlayabilmesi için, kentin güneyinde imar planı sınırlarında yeni bir BULVAR planlanmalı ve konu ile ilgili çalışmalara ivedilikle başlanmalıdır.   Batlama Vadisi ile Aksu Vadisini uygun noktalardan birbirine tünel ve viyadükler ile bağlayacak GÜNEY BULVARI (harita üzerinde, iki vadi arası kuş uçuşu yaklaşık 7 – 8 km) asıl ve kalıcı çözüm olan Güney Çevre Yolu yapılana kadar Giresun’un kent içi trafik ve ulaşım sorununu büyük ölçüde çözecektir.     Güney Bulvarı; planlama, kamulaştırma, maliyet ve uygulama süreçleri dikkate alındığında uzun vadeli ve yüksek maliyetli bir iş olmakla birlikte, Giresun’un yaşadığı kentsel sorunların çözümü için en doğru seçenek gibi duruyor. Güney Bulvarı’nın gerçekleştirilmesi durumunda; mevcut yapılaşma sınırı ile Güney Bulvarı ve Güney Bulvarı ile Çevre Yolu arasındaki alanlar, Giresun’un kentsel gelişimi için her türlü arsa ihtiyacını (konut alanları, sosyal ve kültürel gelişim alanları, kamu ve özel sektör yatırımları için gerekli alanlar)  karşılayacak bir derinlik yaratacaktır.   Planlama bütünlüğü içinde alınacak doğru kararlar ile yapılaşmanın planlı ve kademeli bir şekilde kentin güneyine doğru gelişmesini ve Giresun’un yeni yapılaşma bölgelerinin çağdaş planlama ilkeleri doğrultusunda oluşmasını sağlayabilirsek, önümüzdeki yılların Giresun’u çok farklı bir kent olabilir.   Giresun’un kentsel sorunları çok net ve son derece bilinir durumda, mutlaka başka çözüm önerileri de geliştirilebilir. Örneğin, kent içi trafiğin düzenlenmesi kapsamında, kentin coğrafi yapısı da dikkate alınarak belirlenecek uygun bölgelerde, doğu-batı ve kuzey-güney doğrultularında yapılacak “Kent İçi Tüneller” (komşu illerimizde örnekleri var) her geçen gün artarak yaşanan trafik sıkışıklığının aşılması için çözüm olabilir.   Doğal, tarihi ve kültürel zenginlikler açısından çok önemli bir potansiyele sahip olan, Fındığın Başkenti ve Kirazın Anavatanı Giresun’un, kentsel sorunları çözülmüş daha konforlu bir kente dönüşebilmesi için, konu ile ilgili meslek odaları ve akademik uzmanların da görüşleri alınarak bir an önce, gerekli çalışmalara başlanılması gerekmektedir.   Gecikilen her gün, sorunların daha da büyümesine ve çözümlerin zorlaşmasına neden olacaktır. 23.10.2025     Haber Merkezi